wspólna publikacja pism:
Posłaniec Serca Jezusowego (ukazuje się w Polsce od 1872 r.) i Posłaniec Serca Jezusa (ukazuje się w USA od 1917 r.)
wrzesień 2006
religia a media
Czym jest informacja?
strona: 8
Czym jest informacja?
Siła i moc mass mediów wyraża się w sugestywnym podejściu do opisu rzeczywistości. W wielu wypadkach media nie zostawiają wolności w interpretacji faktu przeciętnemu widzowi, gdyż poprzez starannie dobrany obraz i odpowiedni komentarz podpowiadają jedyną interpretację zdarzeń.
Papież to powiedział
strona: 15
Papież to powiedział »
Watykańska Księgarnia Wydawnicza powstała wraz z drukarnią w 1587 roku, aby sprzedawać książki wydawane przez Stolicę Świętą.
Jezuici w mediach
strona: 18
Jezuici w mediach
Kiedy w lipcu 1984 roku, zaledwie 4 lata po wstąpieniu do jezuitów, po raz pierwszy wyjeżdżałem do Rzymu, by podjąć staż w Sekcji Polskiej Radia Watykańskiego, nie przypuszczałem, że ta przygoda określi charakter mojego życia w zakonie na wiele lat.
Katolickie media w katolickiej Polsce
strona: 20
Katolickie media w katolickiej Polsce »
Choć Polska uznawana jest za jeden z najbardziej religijnych krajów świata - gdzie ponad połowa społeczeństwa co niedziela pojawia się w kościele - to media katolickie napotykają tu na olbrzymie bariery wzrostu.
Życie duchowe w Internecie
strona: 29
Życie duchowe w Internecie
Najpierw była poczta elektroniczna przez skrzeczący modem i marne łącze telefoniczne, trochę ślamazarna przeglądarka i rosnące rachunki za telefon. Wówczas nikt z przeciętnych użytkowników komputerów nie uświadamiał sobie, że oto powstaje nowa rzeczywistość, nowy świat.
Jak oglądać telewizję?
strona: 32
Jak oglądać telewizję?
Istnieją różne sposoby korzystania z przekazów telewizji. Jednak potrzebna jest znajomość zasad, które pomogą nam bezpiecznie oglądać telewizję, a także uczynić z niej narzędzie do głębszego rozwoju samego siebie.
Radio Chikuni
strona: 42
Radio Chikuni
Afryka. Wszystko wydaje się tu być tak bardzo inne jak kolory naszej skóry, a jednocześnie pochłaniające i intrygujące. Najbardziej prawidłowym kluczem - do zrozumienia realiów tutejszej rzeczywistości - wydaje się być słowo kontrast, stanowiące jednocześnie odpowiedź na pytanie: Jak może działać rozgłośnia radiowa w sercu buszu i łąk porośniętych przesuszoną trawą?
Posłaniec / wrzesień 2006 / strona 15 / artykuł
Papież to powiedział
Rozmowa ks. Józefa Polaka SJ z ks. Giuseppe Scottim, prezesem Watykańskiej Księgarni Wydawniczej (Libreria Editrice Vaticana).
Kłamią. Manipulują. Wypaczają sens. Pod adresem mediów pada wiele zarzutów, także na styku ich kontaktu z religią. Co Kościół robi, by stacjom czy wydawnictwom, które interesują się religią, ułatwić ich pracę? Jak dba o wierność przekazu? W dziedzinie słowa drukowanego zajmuje się tym Watykańska Księgarnia Wydawnicza. Powstała ona wraz z drukarnią w 1587 roku, aby sprzedawać książki wydawane przez Stolicę Świętą.

Jako Księgarnia Wydawnicza jesteście oficjalnym wydawnictwem Stolicy Apostolskiej. Słowo drukowane w służbie Kościoła Powszechnego?

Rzeczywiście służymy Kościołowi powszechnemu. Naszym autorem jest papież. Paradoksalnie my nie musimy się starać o autorów. Problem Watykańskiej Księgarni Wydawniczej polega na tym, jak dobrze służyć papieżowi, jak dotrzymywać mu kroku. Oto przykład. Kiedy zostałem mianowany prezesem,pierwszą rzeczą, z którą zwrócił się do mnie abp Dziwisz, była książka Wstańcie, chodźmy! - Czy możesz ją rozpowszechnić, wprowadzić na rynek? Odpowiedziałem, że tak. Ale jak sprawić, by dzieło Jana Pawła II się rozeszło na świat? Nie można zapominać, że pierwszym naszym ważnym doświadczeniem w tym względzie była książka Przekroczyć próg nadziei w 1994 roku. Została powierzona wydawnictwu Mondadori, spoza Watykanu. Dlaczego? Bo przekazując ją Watykańskiej Księgarni Wydawniczej, od razu zdano sobie sprawę, że nie jest ona w stanie samodzielnie wejść na rynek światowy, jak czynią to włoscy potentaci Mondadori czy Rizzoli. Dlatego od razu nawiązane zostały kontakty z wydawnictwem, które było gotowe do współpracy. Tak samo było z książką Pamięć i tożsamość. Zadzwonił abp Dziwisz z informacją, że jest nowa książka, a Watykańska Księgarnia Wydawnicza powierzyła ją wydawnictwu Rizzoli. W tym przypadku rzecznik Watykanu Joaquín Navarro-Valls wraz z ówczesnym dyrektorem wydawniczym Rizzoli, którym był dr de Bortoli, zawieźli tę książkę na Międzynarodowe Targi we Frankfurcie. Szczęśliwym dla nas trafem było to wydarzenie roku. Owoce przynosi do dziś. Dość powiedzieć, że książka Wstańcie, chodźmy! została przełożona na język chiński w kwietniu br. W maju Pamięć i tożsamość przełożono na język filipiński. Znaczy to, że wydawnictwa, które są znane na rynku międzynarodowym, nadal rozpowszechniają te teksty.

Waszym celem jest z jednej strony troska o rozpowszechnienie papieskiego nauczania, z drugiej o wierność tłumaczeń...

Oczywiście. Wierność tłumaczeń jest rzeczą bardzo ważną. W tym względzie współpraca z dużymi wydawnictwami należy do przyjemności. Podpisują one porozumienie z wydawnictwem międzynarodowym, które przesyła tekst tłumaczenia do
autoryzacji. W takich przypadkach odkrywa się często różnorodność języka. Na przykład szwedzkie wydawnictwo poprosiło o Wstańcie, chodźmy! Szwedzki tłumacz nie znał terminologii katolickiej, znał teologię protestancką. Oczywiście po naniesieniu odpowiednich poprawek wydawnictwo dziękowało, gdyż ostateczny tekst był wiernym tłumaczeniem. Jeśli chodzi o papieża Benedykta XVI, to z pewnością punkt wyjścia był dużo bardziej zaawansowany. On znał doświadczenie Jana Pawła II. Zdecydował, że chce zrobić tak samo. Jasną sprawą jest, że w przypadku Watykańskiej Księgarni Wydawniczej chodzi o dostosowanie się do Benedykta XVI. I tutaj są cztery sprawy, które pokazują, jak towarzyszymy papieskiemu nauczaniu.

1. Mała seria, nazwana Magisterium Benedykta XVI. Są to teksty krótkie, w których podejmuje się jedną lub dwie homilie czy przemówienia, jak to do młodzieży z wigilii Zesłania Ducha Świętego, jak dialog z kapłanami. W tym przypadku chodzi nam o szerokie rozpropagowanie za niską cenę: 1 euro lub 1,5 euro, gdy tekstu jest więcej. I robimy to z pewnym wysiłkiem. Kiedyś jeden z włoskich wydawców usiłował publikować książki za 1000 lirów (niecałe dwa złote). Ta sprawa nie wypaliła. Nie dlatego, że wydawca był niesprawny, ale dlatego, że cena była zbyt niska. We Włoszech 1 euro to jest mało, ale odpowiadamy na duże zapotrzebowanie. Mogę powiedzieć, że rozpoczęliśmy od minimalnego nakładu 10 tys. egzemplarzy. Teraz podnieśliśmy go do 15 tysięcy. Tomiki: Ty jesteś Piotr, Radość przepowiadania wiary, Dialog z kapłanami, Wielki Post, Sobór Watykański II - wciąż trzeba dodrukowywać.

2.Drugi aspekt: zbiory. Chcemy towarzyszyć magisterium Benedykta XVI tekstami nieco bardziej opracowanymi. Np. w tym roku Benedykt XVI nie napisał listu do kapłanów. Dlaczego? Homilię Wielkiego Czwartku, adresowaną "do wszystkich?, poświęcił kapłaństwu. Wynikało to z treści teologicznej Wydarzenia. Zarazem stwierdził, że te listy były potrzebą serca Jana Pawła II. Chciał zrobić coś innego. I tak powstało Nie ma Go tu, zmartwychwstał!, gdzie zebraliśmy wszystkie przemówienia Wielkiego Tygodnia, od Niedzieli Palmowej po Wielkanoc, gdyż Benedykt XVI pomyślał je jako jedną całość. W ramach tej serii 27 czerwca br. wyszło przemówienie z Auschwitz-Birkenau. Opatrzone jest ono wstępem ks. Ravasiego, który nawiązuje nie tylko do tego jednego przemówienia, ale do wszystkich przemówień Jana Pawła II i Benedykta XVI na temat Szoah. Prezentujemy to z 1979 r., czyli z pierwszej pielgrzymki do Polski; jest tam orędzie na 60-lecie Auschwitz, z kilku miesięcy przed jego śmiercią; tekst o Szoah: Nie zapominamy, pamiętamy; Nostra Aetate, o relacjach chrześcijańsko-żydowskich - wszystko w jednym tomie. Nie jest to magisterium w sensie ścisłym. Jest to refleksja Benedykta XVI jako papieża, jako chrześcijanina, jako Niemca, która wpisuje się w refleksję już ponad 30-letnią, a nawet starszą, jeśli pomyślimy o Soborze Watykańskim II sprzed 40 lat.

3.Trzeci aspekt: antologie. Jest to doświadczenie dla nas nowe, wypraktykowane jednak przez innych. Próbujemy przedstawiać papieskie teksty na sposób bardziej prosty, ale przy większym nakładzie. Np. Myśli Benedykta XVI. Chcemy, aby to było dostępne dla wszystkich, żeby czytelnik sięgał po coś takiego jak po kojącą pastylkę, gdy przychodzi kaszel. Żyjemy w trudnych czasach. To mają być zwięzłe duchowe myśli, które mogą pomóc.

4. Czwarty aspekt: dokumentacja. Robiliśmy ją już za Jana Pawła II. Te pozycje zbierają wszystkie wystąpienia i bardziej adresowane są do naukowców, specjalistów, do bibliotek. Na koniec roku publikuje się wszystkie teksty pontyfikatu. Obecnie wyszedł ostatni tom nauczania Jana Pawła II.W październiku chcemy wydać pierwszy rok pontyfikatu Benedykta XVI.

Rozmawiamy w kontekście religia a media. Wyobraża Ksiądz sobie Stolicę Apostolską bez Watykańskiej Księgarni Wydawniczej?

Szczerze mówiąc: nie. Co byśmy stracili? Możliwość zagwarantowania wydawcom katolickim i świeckim pewności, że papież to właśnie powiedział. W zeszłym roku w grudniu mieliśmy spotkanie z wszystkimi wydawcami kardynała Ratzingera. Niektórzy z nich zaczynali publikowanie jego dzieł w latach 60., gdy był jeszcze księdzem, profesorem, później biskupem czy kardynałem. Cóż zrobiliśmy podczas tego spotkania? Powiedzieliśmy: Skoro ks. Joseph Ratzinger miał do was zaufanie, mamy je i my. On podpisał z wami kontrakt? Podpiszemy i my, tak jakby to było dzisiaj. Kontrakty z roku 1960 już wygasły, gdyż minęło 20 lat. Dla nas - tak jakby nie miało to miejsca. Począwszy od dziś, przez 20 lat. Dlatego wszystkie kontrakty Josepha Ratzingera wygasają w roku 2026. Nikt z obecnych wydawców niemieckich, austriackich, włoskich i amerykańskich nie spodziewał się takiego ustawienia sprawy. Myśleli, że Watykan teraz sobie coś zażyczy, że będzie chciał odbierać prawa - nie. Papie ż wam zaufał, to jest to wasze. Co chcemy my? Pracować z wami, dać kilka kryteriów interpretacyjnych. Na przykład: wszystko, co zostało zrobione i wydane wcześniej, jest autorstwa Josepha Ratzingera. Jeśli chcecie umieścić "Benedykt XVI?, gdyż wybrany został na papieża, podajcie to małym drukiem niżej. Natomiast prawa do tego, co ukazuje się po wyborze, z woli papieża mamy my. Absolutnie nie chcemy wchodzić w konkurencję, gdyż zdecydowana większość publikacji Watykańskiej Księgarni Wydawniczej ukazuje się po włosku. Chcemy zagwarantować, że to, co zrobią, będzie miało uważnego partnera. Na przykład sieneńskie wydawnictwo Cantagalli zdobyło się na odwagę opublikowania encykliki z komentarzem. Poprosili kardynała Scolę o komentarz, poprosili nas o tekst encykliki - otrzymali. Poprosili o tekst hiszpański - otrzymali. Poprosili o portugalski - dostali. Gdzie interweniujemy? Dając im tekst encykliki. Tylko tyle. Nie wchodzimy w ich ryzyko przedsięwzięcia. Tworzymy miejsce spotkania osób, które cenią własną inteligencję. Takim miejscem chce być Watykańska Księgarnia Wydawnicza. Służymy w tym właśnie sensie: pomagając ludziom doceniać zdolność poszukiwania, dyskusji, myślenia, nawet ryzykowania na słowie papieża. Ryzykowania np. z poezjami Jana Pawła II. Placido Domingo już dwukrotnie pisał w tej sprawie, myśląc o muzyce do Tryptyku Rzymskiego. Do kogo się zwraca? Do nas. Co robi Watykańska Księgarnia Wydawnicza? Mówi: dobrze, ale chce poznać dokładny zamiar twórcy. Nie wystarczy, aby ktoś opatrzył dzieło imieniem Jan Paweł II, a potem użył tekstu wątpliwego. Zobaczmy, jak wyjdą próby tego kulturalnego laboratorium. Czy tekst będzie uszanowany? Czy to, co mówił papież, jest tym, co mówi twórca? Czy racje muzyczne, rytmiczne nie przeważą nad treścią? W tym sensie jesteśmy w służbie Stolicy Apostolskiej.
Ks. Józef Polak: jezuita, studiował filozofię w Krakowie i teologię w Warszawie i w Weston Jesuit School of Theology (USA). Od 2001 kierownik Sekcji Polskiej Radia Watykańskiego.
wybrane artykuły publikowane w POSŁAŃCU nr wrzesień 2006:
dostępność w sprzedaży POSŁAŃCA nr wrzesień 2006:
© Wszystkie prawa zastrzeżone. • WydawnictwoWAM.pl • 2006-2010
Udostępnione informacje nie mogą być kopiowane i publikowane bez naszej zgody.